Destinacije :: Dobojska regija ::

U dolini, ispod planine Ozren, u zagrljaju reka Bosne i Usore nalazi se veoma raznolik i interesantan grad – Doboj. Kao i čitava regija, i Doboj odlikuje duga i burna istorija, a njegova kultura i negovana tradicija nastaju u susretu i asimilaciji zapadnih i istočnih uticaja, koje ga čine multikulturalnom sredinom velikih raznovrsnosti. Ovde ćete na malom prostoru naći spomenike kulture obeležene jugoslovenskom idejom, ali i crkve, džamije i sinagogu.

Kratka istorija Doboja

Iako ovde postoje arheološka nalazišta od kojih neka potiču još iz kamenog doba, prvi tragovi o gradu potiču iz I veka novev ere, kada su Rimljani zauzeli ove teritorije. Tada su sagradili Kastrum i malo naselje Kanube. Najstariji pisani tragovi u kojima pronalazimo ime grada potiču iz 1415. godine, u dokumentu vezanom za bitku koja se odigrala na ovom mestu. Jedna od legendi o samom nastanku imena tumači ga kao skraćenje sintagme „dolina bojeva“.

Iako akcenat čitave ove regije nesumnjivo jeste na prirodnim lepotama okoline Doboja, ono što ovaj grad čini izuzetnim je njegova istorija. U fuziji tri velike svetske religije nastaju i neponovljive, kontrastne i raznovrsne kulturne odlike čitave regije. U samom gradu zastupljeni su na malom prostoru crkve, džamije i singaoga, regionalni muzej i arhiv, jedna od najstarijih biblioteka, kao i brojni kulturni centri, od kojih najviše pažnje privlači Sokolsko društvo.

Najvažniji od ovih centara svakako je Centar za kulturu i obrazovanje, sa širokom kulturnom scenom, pa se ovde gledaju predstave, održavaju koncerti klasične i narodne muzike, etno i folklorne smotre, uživa se i razgovara na književnim večerima, predavanjima, tribinama. U okviru Centra je i galerija koja godišnje održi 15-ak raznovrsnih slikarskih izložbi, a mogu se videti i amaterski i studentski radovi.

Muzej grada

Regionalni muzej i arhiv od zaborava čuvaju bogatu istoriju Doboja. Muzej čuva više od 10.000 predmeta iz praistorjskog perioda i oko 4.000 eksponata iz antičkog i srednjovekovnog razdoblja. Ovaj muzej je zapravo kompleks više odeljenja, pa su u istoj zgradi smešteni i arheologija, etnologija, istorija i pedagogija.

Na stalnoj muzejskoj postavci možete videti predmete sačuvane iz različitih perioda istorije, od praistorije do perioda Jugoslavija, da bi poslednji deo bio posvećen poreklu stanovništva na ovim prostorima i antropološki modeli života u zajednicama.

Regionalni Arhiv u Doboju

Istovremeno kada i muzej osnovan je i regionalni Arhiv u Doboju. Prema broju arhivskih jedinica drugi je u Republici Srpskoj, a ovde možete videti veoma vrednu zbirku dokumenata pisanih na arapskom, turskom, latinskom i nemačkom jeziku – što slikovito opisuje multikulturalnu i turbulentnu istoriju regije. I samu zgradu arhiva treba videti, jer je to jedna od najvrednijih građevina. Zgrada je izgrađena za vreme austrougarskih vlasti, verovatno negde oko 1900. godine. Fasada zgrade je vrlo upečatljiva, sa balkonima i doksatima, i jedna je od zgrada koje možete videti na starijim razglednicama.

Doboj je, verovatno najbolje, opisivao sam nobelovac Ivo Andrić, na samom početku privpovetke „Mustafa Madžar“: „Sa svitanjem siđoše bubnjari iz mahala i stadoše se sakupljati konjanici koji će ići u sretanje. Ovo je četvrti dan da Doboj šenluči i slavi pobjedu nad Austrijancijma kod Banjaluke. Likovala je sva Bosna, ali Doboj naročito, jer je njihov mještanin Mustafa Madžar bio najveći junak u banjalučkom boju…“

Dobojska tvrđava Gradina

Panoramom grada svakako dominira tvrđava Doboj, koju meštani radije zovu Gradina, pa drugo ime ne treba da vas zbuni. Tvđava se nalazi u centru grada, i pretpostavlja se da je, kao i u mnogim drugim slučajevima, varoš posetepno nastajala oko kamene utvrde. Brojna arheološka istraživanja našla su da je gradnja tvrđave počela u XII veku, a kroz istoriju su je ojačavili prvo bosanski velikaši, a zatim i Turci koji su Doboj osvojili u XVI veku.

Veliki deo tvrđave je dobro očuvan, a spektakularni pogled sa vrha je sigurno vredan nešto napornijeg uspona. Čitava tvrđava je kulturno-istorijski spomenik visoke vrednosti, i krije amfiteatar, kulu vidikovac, kao i sasvim prirodno, i tvrđavi prilagođeno prostrano igralište za decu.

Pored stalne istorijske postavke, na tvrđavi ćete naći i raznovrsne kulturne sadržaje. Amfiteatar je najupečatljivije mesto kulturnog života grada, i u ovom neprocenjivom ambijentu održavaju se koncerti, pozorišne predstave, pesničke večeri, horski i folklorni performansi, i niz drugih sličnih manifestacija.

U kuli Vidikovac možete predahnuti u autentičnoj atmosferi etno kafeterije, naći poklone i suvenire, ali se na kulu dolazi zbog onoga po čemu je i dobila ime: pogleda na predivnu panoramu grada, i njegovu zelenu okolinu sa rekama Bosnom i Usorom, kao i planinama Ozrenom, Trebavom i Krnjinom.

Planina Ozren

Zatalasanu dobojsku ravnicu čine obronci planine Ozren, koja je, možda, zanimljivija i od samog grada. Na njoj ćete naći nekoliko manastira koji potiču čak iz XIII veka. Dobojani uživaju u svojoj planini i na njoj ima nekoliko veoma lepih jezera u kojima se možete kupati, a tu su i izletišta, memorijalni centri koje valja obići, čak i nekoliko restorana sa izvrsno hranom idealnih za predah posle uspona i šetnji.

Goransko jezero

Za sve koji su se u Doboju zatekli u letnjoj polovini godine, planina krije Goransko jezero, udaljeno nekih 5km od centra grada. Jezero je uređeno za kupanje, mada je sa izgradnjom velikog sportsko-rekraetivnog centra Džungla na jezeru sve manje gužve. Na planini se nalazi i Preslica, prelepo izletište u prirodi, sa jezerom na kome se kupanje ipak ne preporučuje.

Planina Ozren je idealna za vožnju bicikla

Ozren je ispresecan pešačkim i biciklističkim stazama, a sa svojom umerenom visinom pogodan je i za manje planinarske uspone, ali i nešto više ekstremnije sportove kao što su planinski bicklizam ili paraglajding. A kada se umorite od svakojakih aktivnosti na Ozrenu postoji i restoran u divnoj prirodi, gde se možete opustiti i odmoriti.

Sprotsko-rekreativni centar „Džungla“

Sportske i rekretaivne aktivnosti postale su pravi ponos Doboja, čija je ponuda značajno obogaćena izgradnjom sprotsko-rekreativnog centra „Džungla“. Sa ogormnim prostorom koji pokriva, ovo je mnogo više od kompleksa bazena sa svim uživancijama koje jedan savremeni akva park može da ponudi. Uz sve pogodnosti, ovde se nalazi i jedna od najpopularnijih diskoteka za sve koji uživaju u noćnom životu.

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla je pravoslavni hram koji se nalazi na reci Bosni, na severnom ulazu u grad Doboj. To je dvobrodna crkva srpsko-vizantijskog stila sa jednom centralnom i četiri manje kupole, i zvonikom koji je odvojen od crkve sa četiri zvona. Izgradnja je počela 1931. godine, a crkva je počela sa vršenjem službe početkom 1936. godine.

Crkva rođenja Presvete Bogorodice

Na jednom uzvišenju pored hrama nalazi se Spomen-kosturnica u kojoj su položeni posmrtni ostaci stradalih za vreme Prvog svetskog rata u Dobojskom logoru. Još jedan pravoslavni hram postoji u Doboju – Crkva rođenja Presvete Bogorodice koji je novijeg datuma, čija je gradnja završena 2010. godine. To je jednobrodna crkva sa kupolom i zvonikom sa četiri zvona.

Džamija Selimija

Godine 1522. sultan Selim II podigao je u Doboju na čaršiji Džamiju Selimiju. Rekonstrukcija ove džamije završena je 2004. godine, a karakteriše je impresivni minaret visine čak 27 metara. Takođe, džamija Trnjak izgrađena je 1756. godine i više puta je rekonstruisana, poslednji put 2004. godine od kada i ima današnji izgled, sa minaretom i sahat kulom.

Crkva Presveto srce Isusovo

Dobojska župa postoji od 1896. godine i u početku je bila posvećena Svetoj Kristini, devici i mučenici, ali 1935. godine njen zaštitnik postaje Presveto srce Isusovo. Zvono koje danas krasi ovu katoličku crkvu teško je impresivnih 660 kilograma. U blizini katoličke crkve, biblioteke i muzeja nalazi se Samostan Služavki malog Isusa. Ovaj mlađi red katoličke crkve osnovan je u Sarajevu 1890. godine, a osnovna dužnost časnih sestara ovog reda je briga o odbačenim, iznemoglim, kao i o deci bez roditeljskog staranja.

Dobojska sinagoga

Doboj je i sedište Jevrejske zajednice Republike Srpske koja je osnovana 1871. godine. Vrata prve sinagoge u Doboju, koja je srušena za vreme Drugog svetskog rata, danas krase sadašnju sinagogu. Kuća mira “Bejt šalom”, Jevrejski kulturni centar podignut je 2003. godine i sadrži sinagogu, biblioteku sa čitaonicom, ambulantu, kao i prostorije za druženje.

Park narodnih heroja

Centrom grada dominira Park narodnih heroja, podignut nakon Drugog svetskog rata. U ovom parku nalazi se najveći i najpoznatiji simbol Doboja, monolit stećak od skoro 17 tona, visok 14 metara. Na njegovim stranama u plitkom reljefu slikovito je prikazana narodnooslobodilačka borba. Spomen park se sastoji od spomen kosturnice, samog obeliska, ploče i pet narodnih heroja Doboja.

Drugi spomenik u centru, ovog nekada velikog železničkog raskršća, u glavnoj ulici, sve putnike i dalje pozdravlja lokomotiva legendarnog Ćire. Pomalo nestvarna u modernom okruženju, lokomotiva je uglancana i kao da će svakog trenutka krenuti na svoj vijugavi put. Omiljena dečija igračka, budi nostalgiju i nemojte propustiti da se pored stare legende slikate.

Manifestacije koje se održavaju u Doboju

Doboj je i dom mnogih kulturnih manifestacija, od kojih posebno treba izdvojiti „Tourfest“, koji je međunarodni i već brendirani turistički festival, kao i jedan potpuno tradicionalan lovački događaj – Vučji dani, u kome bez obzira na sam uspeh hajke na vukove, svi posetioci mogu uživati u specijalitetima tradicionalne kuhinje, lovačkim kotlićima, kao i čuvenim lovačkim pričama.

Noćni život u Doboju

Večernji provod možete započeti u nekom od pabova, barova i kafića u Zanatskom centru, a Doboj, sa nekoliko fakulteta, ima dobru ponudu i za urbanu omladinu, pa se u SRC Džungla nalazi i jedna velika diskoteka. U pojedinim lokalima naći ćete organizovane žive svirke koje će zadovoljiti širok muzički ukus – od rok i pop koncerata, do folk muzičkih nastupa. Ne treba zaboraviti ni odlične restorane tradicionalne ili internacionlane kuhinje koji Doboj ima u lepom broju.

 

Lokacija na mapi

Smeštaji - Doboj
Rent-A-Car - DobojIzleti/Ekskurzije - Doboj



Drugi gradovi Dobojska regija